Zoeken


volg ons


suivez-nous


gratis gids


guide gratuit


goede doelen


bonnes causes

gratis gids

guide gratuit

goede doelen

bonnes causes

 17/03/2017

Meer geven, minder afgeven

Iedereen beseft dat je bij de dood je vermogen moet achterlaten. De meesten staan daar niet bewust bij stil. Het is nu eenmaal zo. En dat is jammer, want er is wel degelijk een probleem: je beslist niet zomaar aan wie je vermogen toekomt. Wie zich informeert, heeft snel door dat je het eerder moet "afgeven" dan dat je het kunt "geven".

Neem dus de tijd om bij je nalatenschap stil te staan. Ook al loert de dood nog niet om de hoek. Want je hebt wel degelijk de mogelijkheid om meer te geven en minder af te geven. Het komt erop aan tijdig de juiste voorzieningen te treffen.

Er zijn twee partijen die hun recht laten gelden op het vermogen dat je nalaat: de overheid en je naaste familie. De eerste beroept zich op de zogenaamde successierechten, de tweede op het erfrecht. Beide onderdelen van het wetboek zijn op zich behoorlijk ingewikkeld. Komt daar nog bij dat successierechten regionale materie zijn, terwijl het erfrecht door de federale overheid geregeld wordt.

Het duolegaat als oplossing

Successierechten of erfenisrechten zijn belastingen op je erfenis. Het percentage dat wordt afgehouden, wordt berekend op basis van de hoogte van het erfbedrag en de graad van bloedverwantschap. Gaat de erfenis naar een kind, kleinkind of levenspartner, dan vallen de tarieven bij een beperkt erfbedrag (minder dan €250.000) nog relatief mee. Als de erfgenamen broers, zussen, nichten, neven of andere personen zijn, dan lopen de tarieven snel op. In Vlaanderen bedragen ze maximaal 65%, in Brussel en Wallonië kunnen ze tot 80% stijgen. Dat voelt onrechtvaardig aan. Zeker als je bedenkt dat er op het te schenken vermogen al belastingen geïnd zijn. Voor mensen zonder partner en zonder kinderen bestaan er gelukkig manieren om die hoge kosten te vermijden.

Eén van de mogelijkheden om minder af te geven aan de overheid, is een duolegaat: je verdeelt je nalatenschap in twee. Het ene deel laat je na aan een favoriet nichtje of aan een goede vriend of vriendin. Het andere aan een goed doel. En er wordt overeengekomen dat het goede doel alle successierechten voor zijn rekening neemt. Het goede doel houdt aan het einde van de rit nog een mooi bedrag over omdat zijn erfdeel wordt belast aan 8,5% in Vlaanderen, 7% in Wallonië, en - afhankelijk van de organisatie - 12,5% of 25% in Brussel. De som die je op die manier aan je familielid of goede vriend geeft, komt verrassend genoeg hoger uit dan het bedrag dat zou overblijven als je het hele bedrag aan hem of haar zou nalaten.

Bij de toepassing van deze formule hou je best rekening met deze twee punten:

  • Het goede doel dat je wenst te steunen, moet door de overheid erkend zijn om van de verminderde successierechten te genieten. Alle organisaties die aangesloten zijn bij de groepscampagne van testament.be voldoen aan die voorwaarde.
  • Als het gedeelte voor het goede doel te laag uitvalt, kan de organisatie de erfenis weigeren. Het familielid of de vriend zal dan alle successierechten moeten betalen zonder dat hij of zij zeker is van het geweigerde deel. Dat gaat immers terug naar de wettelijke erfgenamen.

Het loont dus meer dan de moeite om tijdig na te denken over je nalatenschap. Je kunt daarvoor terecht bij je notaris, bij gespecialiseerde advocaten of bij het goede doel van je keuze. Ook testament.be helpt je graag op het goede spoor.

Naar een nieuw erfrecht in 2019?

Terwijl de successierechten een (onrechtmatig) deel van je vermogen naar de overheid doen vloeien, verhindert het erfrecht je om vrij te beslissen wie welk deel van je erfenis krijgt. Dat erfrecht dateert uit de tijd van Napoleon, toen van wettelijke echtscheidingen en nieuw samengestelde gezinnen nog geen sprake was. Het bepaalt o.a. dat je kinderen recht hebben op een deel van het vermogen dat je nalaat.

Het goede nieuws is dat er een voorstel op de tafel ligt voor een grondige hervorming van dat erfrecht. Het doel is om mensen meer rechtszekerheid en meer vrijheid over hun eigen nalatenschap te geven. In de oude regeling werd bij drie kinderen of meer 3/4de van de erfenis voorbehouden voor de kinderen. Bij twee kinderen 2/3de. Elk kind had recht op een gelijk deel daarvan. In het nieuwe voorstel wordt dat voorbehouden deel tot de helft herleid. Voor álle gezinnen. Op die manier kan je bijvoorbeeld een kind dat tot de laatste dag voor jou gezorgd heeft, meer geven dan het voorbehouden deel. Of je kunt meer nalaten aan een goed doel.

In het nieuwe voorstel is ook sprake van een erfenisovereenkomst. Die biedt veel meer vrijheid dan een testament. Ze laat je toe om naast je wettelijke erfgenamen ook andere personen (stiefkinderen) of zelfs een goed doel in je erfenis te betrekken. De voorwaarde is dat ze allemaal akkoord gaan met de regeling. Die regeling zal bekrachtigd moeten worden met een notariële akte die door alle partijen ondertekend is. Ze vereist een grote openheid van jou als erflater. Je krijgt bijvoorbeeld de kans om aan je kinderen uit te leggen waarom je het belangrijk vindt om ook iets te kunnen nalaten aan het goede doel.

De aanpassingen aan het erfrecht zijn nog niet voor morgen. Het duurt vermoedelijk nog een tweetal jaren vooraleer ze hun weg door adviesraden, parlement en Raad van State gevonden hebben. Dat hoeft jou niet tegen te houden om nu al na te denken over je nalatenschap en er eventueel al over te spreken. Met een raadsman. Met je kinderen. Met het goede doel dat je na aan het hart ligt.