Zoeken


volg ons


suivez-nous


gratis gids


guide gratuit


goede doelen


bonnes causes

testament
opmaken
Vaak gestelde
vragen
Duo-legaat
Inleiding

Het opmaken van een testament hoeft niet ingewikkeld te zijn. Elke notaris geeft u graag uitleg over alle mogelijkheden. Alleen door een testament op te stellen kunt u ervoor zorgen dat uw erfenis naar uw favoriete goede doel gaat. Voor het opmaken van een testament maakt u een afspraak met een notaris. Tijdens het eerste gesprek kunt u in eigen bewoordingen aangeven wat u wenst te regelen. De notaris zal u vertellen wat voor u de mogelijkheden zijn en wat de kosten zijn van het opmaken van een dergelijk testament. Na het eerste gesprek zal de notaris een ontwerp opstellen van uw testament. Het ontwerp krijgt u met een toelichting thuisgestuurd en kunt u op uw gemak doorlezen.

Is alles duidelijk en gaat u akkoord, dan kunt een nieuwe afspraak maken met de notaris. Hij zal het testament nogmaals met u bespreken en daarna kan het testament getekend worden. U krijgt een kopie van het testament mee naar huis. Het goede doel kan u helpen met het vinden van een notaris.

maak een testament op

Alleen door het opmaken van een testament kunt u ervoor zorgen dat uw wensen na uw overlijden worden uitgevoerd. Bovendien voorkomt u mogelijke vervelende situaties. Voor uw nabestaanden is het prettig om te weten dat ze met al uw wensen rekening kunnen houden. Niet alleen mensen met een groot vermogen stellen een testament op. Een testament is voor iedereen belangrijk. Bovendien zit uw vermogen vaak 'verborgen' in bezittingen zoals een huis.

Maak een overzicht van al uw bezittingen

  • bankrekeningen
  • effectenrekeningen
  • spaartegoeden
  • safeloket
  • vastgoed
  • vervoermiddelen
  • juwelen
  • kunstvoorwerpen
  • kostbare apparatuur
  • verzekeringscontracten
  • pensioenspaarfondsen

Denk goed na over wie u wilt opnemen in uw testament

Door het opmaken van een testament kunt u zelf bepalen wie u wat wilt nalaten. Vermeld van de betreffende personen de volledige naam, de adresgegevens, de geboortedatum en geboorteplaats, bijvoorbeeld:

  • Familie
  • Vrienden
  • Vereniging
  • Goed Doel

Als u geen testament opmaakt, bepaalt de wet wie uw erfgenamen zijn. Dat zijn dan alleen bloedverwanten, echtgenoot, echtgenote of geregistreerde partner. Heeft u geen familie meer, dan vervallen uw bezittingen aan de staat. Erfgenamen betalen over erfenissen successierechten, die over bepaalde delen van de erfenis kunnen oplopen tot 65%. Goede doelen betalen maar 8,5% in Vlaanderen, 12,5% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en 7% in Wallonië.

Bedenk wie u wat wenst na te laten

Nadat u een overzicht heeft gemaakt van alle bezittingen en schulden en van de mensen die u wat wenst na te laten, kunt u vastleggen wie u wat wilt nalaten. Als u het moeilijk vindt om dit te bepalen, overleg dan eens met een vertrouwenspersoon.

Noteer ook welke zaken er verder na uw overlijden moeten worden afgehandeld

U heeft vast een abonnement op een dagblad of tijdschrift. Of u bent lid van een goed doel of een vereniging. Misschien heeft u wel een huisdier. In een aparte instructie aan de executeur kunt u vastleggen hoe hiermee moet worden omgegaan. Noteer bijvoorbeeld welke abonnementen moeten worden opgezegd en waar het huisdier naartoe gaat. Het is prettig voor uw nabestaanden als zij weten wat geregeld moet worden en hoe u wenst dat dit geregeld wordt.

Bepaal uw uitvaart

Het is voor mensen belangrijk om aan de laatste wens van een naaste te kunnen voldoen. Vandaar dat wij u adviseren om te noteren hoe u de uitvaart geregeld zou willen hebben. U kunt bijvoorbeeld de locatie en de muziek bepalen, maar ook of u wilt dat dit in grote of kleine kring plaatsvindt.

Schakel een familielid of vriend(in) in

Het opmaken van een testament kan moeilijk zijn. Daarom is het inschakelen van een familielid of een vertrouwenspersoon soms een goede oplossing. Met deze persoon kunt u alles bespreken en hij/zij kan u ook helpen bepaalde zaken uit te zoeken. Maar u kunt natuurlijk ook de notaris vragen om u te helpen.

Wijs een executeur aan

De executeur is degene die door u wordt aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. Dit kan bijvoorbeeld een familielid zijn of een goede vriend(in). Dit doet u uiteraard in overleg met die persoon. U kunt het ook aan de notaris overlaten.

Ga naar de notaris

Als u alle gegevens op een rij heeft, raden wij u aan naar de notaris te gaan. U bent nu goed voorbereid en kunt een interessant gesprek voeren. Hij helpt u verder met de laatste details. U kunt uiteindelijk gerust zijn dat alles is geregeld en dat uw dierbaren goed achterblijven. Dat willen we toch allemaal?

www.notaris.be

Wat is een nalatenschap?

Een nalatenschap of erfenis is het geheel van bezittingen én schulden dat een overleden persoon achterlaat. De manier waarop de nalatenschap verdeeld wordt, wordt bepaald bij wet. Indien u speciale wensen heeft, kan u dat vastleggen in een testament. Het bepaald goed of de bepaalde som die u in uw testament nalaat aan een persoon of een organisatie wordt ‘legaat' genoemd.

Er bestaan drie soorten ‘legaten'.

  1. Een bijzonder legaat: de erfgenaam krijgt geen gedeelte of percentage van de nalatenschap, maar wel een welbepaalde som geld of een precies omschreven goed, zoals bijvoorbeeld een huis, alle juwelen, een schilderij, ...
  2. Een legaat ten algemene titel: de erflater legateert een gedeelte of een percentage van zijn goederen, bijvoorbeeld een vierde van de goederen, alle roerende of alle onroerende goederen, de helft van de onroerende goederen, ...
  3. Een algemeen legaat: één of meer personen erven de algemeenheid van goederen die u bij uw overlijden nalaat.

Dit impliceert niet dat die personen ook alle goederen van de nalatenschap effectief ontvangen. Zij ontvangen enkel de rest van de nalatenschap waarover u niet op een andere wijze (via een bijzonder legaat of via een legaat ten algemene titel) heeft beschikt.

Hoe stel ik een testament op?

Wenst u een stukje van uw vermogen aan een maatschappelijke organisatie na te laten, dan schrijft u best een testament. Er bestaan drie soorten testamenten:

  1. Het eigenhandig testament: u schrijft dit zelf.
  2. Het notarieel testament: de notaris stelt dit op voor u.
  3. het internationaal testament: wordt in samenwerking met de notaris opgesteld. Dit is aangewezen in een internationale context.

Alle testamenten, die bij een notaris worden neergelegd, zijn geregistreerd bij het Centrum van Registratie der Testamenten (CRT).

Kan ik mijn testament aanpassen?

Het is ook verstandig om na belangrijke veranderingen in uw persoonlijke situatie of in uw vermogen (bvb. verkoop van onroerend goed) met uw notaris te overleggen of in uw testament bepaalde aanpassingen nodig zijn. Alleen het laatst geschreven testament zal dan in aanmerking genomen worden.

Wat gebeurt er als ik geen testament opstel?

Heeft u geen testament gemaakt, dan regelt de wet uw erfenis. Uw kinderen, ouders en/of langstlevende echtgenoot of echtgenote erven dan. Heeft u geen kinderen dan bepaalt de wet welke familieleden erven (in principe familieleden tot de vierde graad – familieleden in een verdere graad kunnen eventueel door plaatsvervulling tot uw nalatenschap komen). Als u geen wettelijke erfgenamen heeft en geen testament heeft opgemaakt, dan gaat uw nalatenschap naar de Staat.

Welke manieren zijn er om een goed doel op te nemen in mijn testament?

Het voorbehouden deel

Indien u zich niet in voornoemde wettelijke regeling kunt vinden (bv. omdat u een deel van uw nalatenschap aan een goed doel wil nalaten), dan kan u via uw testament een andere regeling uitwerken. Opgepast: uw vrijheid is hier niet onbeperkt! Sommige personen zijn immers niet alleen “wettelijke” erfgenamen, maar ook “reservataire” erfgenamen. Dit betekent dat zij steeds recht hebben op een voorbehouden erfdeel (ook wel reserve genoemd) in de nalatenschap. Een testament kan hieraan geen afbreuk doen. Zo heeft een langstlevende echtgenoot of echtgenote steeds recht op de helft van de nalatenschap in vruchtgebruik. Kinderen hebben eveneens een voorbehouden erfdeel, waarvan de omvang afhangt van het aantal kinderen. Eén kind heeft altijd recht op de helft van uw nalatenschap. Bij twee kinderen is dat voorbehouden deel twee derde van uw nalatenschap en bij drie of meer kinderen is dat drie vierde.

Maar er blijft dus ook steeds een beschikbaar deel over, waarover u vrij in uw testament kan beschikken. Dat deel kan u vrij geven aan wie dan ook.

Het beschikbaar deel

Als u geen erfgenaam met een voorbehouden erfdeel heeft (bv. echtgenoot of echtgenote, kinderen, kleinkinderen, of ouders), heeft u het recht het geheel of een deel van uw vermogen over te maken of te schenken aan een stichting of vereniging. Schenkt u aan een stichting of vereniging in de vorm van een duolegaat, dan kunnen uw andere erfgenamen overigens flink wat successierechten besparen.

Welke goede doelen kan ik opnemen in mijn testament?

Voor het eerst wordt in België een campagne door zoveel verschillende organisaties, instanties en instellingen gedragen. Allen met hetzelfde doel: u ertoe aanzetten om via een stukje van uw erfenis de generaties na u een gezonde, milieu- of diervriendelijke, welvarende of cultuurminnende leefwereld te bieden, zowel in het Zuiden als bij ons.

Bekijk de Goede Doelen

Wat kost een gift aan een goed doel uit mijn nalatenschap?

Het goede doel geniet van een bijzonder gunstig en vlak successietarief. Dit tarief varieert naargelang het Gewest waar uw nalatenschap openvalt. Nalatenschap valt open in:

Het Vlaams Gewest

  • 8,5% successietarief

Het Waals Gewest

  • 7% successietarief

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest:

  • organisaties die een fiscaal attest voor de inkomstenbelasting kunnen afleveren: 12,5%.
  • organisaties die geen dergelijk fiscaal attest kunnen afleveren: 25%.

Via een duolegaat kunnen uw erfgenamen flink besparen op hun successierechten.

Testament.be streeft ernaar die belasting op 0% te brengen.

Wat als het goede doel op het moment van overlijden niet meer bestaat?

Het kan inderdaad gebeuren dat de organisatie niet meer bestaat op het moment van overlijden. Het legaat kan dan niet meer worden overgemaakt. Ook een goed doel in vereffening kan geen legaten meer aanvaarden. Om die reden doe je er goed aan in je testament een vangnet te voorzien. Je geeft aan welke andere liefdadigheidsinstelling in dat geval de begunstigde is. Je kan de organisatie het best expliciet vermelden. Let op als je schenkt aan een kleine, onbekende organisatie. Dan is de kans reëel dat ze niet meer bestaat op de dag van het overlijden.

Kan ik het bedrag nog aanpassen?

Een testament kan op eender welk moment nog aangepast of zelfs herroepen worden. Dat kan zijn omdat je meer of minder aan het goede doel wilt laten toekomen. Je doet er goed aan je testament opnieuw te evalueren na een ingrijpende wijziging in je familiale of vermogenssituatie. Denk bijvoorbeeld aan de verkoop van vastgoed of na een belangrijke erfenis.

Kan ik meerdere goede doelen begunstigen?

Bij het opstellen van een testament kan je perfect een bedrag overmaken aan meerdere verenigingen. Bij een klassiek duolegaat (waarbij de vzw de successierechten van de andere begunstigden betaalt) duid je de verschillende organisaties als algemeen legataris aan. Elke organisatie krijgt dan eenzelfde breukdeel van de nalatenschap. Bij een omgekeerd duolegaat en een monolegaat specificeer je wie wat krijgt. Je kan ze ook samen aanduiden en dan krijgen ze eenzelfde breukdeel.

Is de tussenkomst van een notaris nodig?

Voor het opstellen van een eigenhandig testament is de tussenkomst van de notaris niet nodig. Toch doe je er goed aan een raadsman te consulteren. Die kan ervoor zorgen dat alles goed en duidelijk geformuleerd is. Zo vermijd je dat een testament wel eens anders zou kunnen uitpakken dan verwacht. Bovendien neemt de notaris ook de bewaring voor zijn rekening.

Kan ik zelf een duolegaat opstellen?

Je kan perfect zelf een duolegaat opstellen. Toch is het aangewezen je te laten bijstaan door een notaris of raadsman. Die kan berekenen welke verdeling van legaat aan het goede doel en de andere begunstigde optimaal is.

Kan ik nog een duolegaat opstellen mocht blijken dat ik ongeneeslijk ziek ben?

Dat is perfect mogelijk. In de praktijk worden nog heel vaak ‘sterfbedtestamenten’ opgemaakt. Voor het opstellen van een testament is het wel vereist dat men gezond is van geest. Iemand die in coma ligt, kan dan ook geen geldig testament meer maken.

Welk testament is het meest aangewezen?

Dat hangt af van welke erfgenamen je wil begunstigen. Zijn dat neven, nichten of vrienden, dan kiest je het best voor een omgekeerd duolegaat. Ze krijgen dan het bezitsrecht van de nalatenschap, de verdeling en de aangifte. Wil je nalaten aan een goed doel, dan kies je voor een klassiek duolegaat of een notarieel testament. Voor het goede doel zijn daar dan minder formaliteiten aan gekoppeld.

Inleiding

De techniek van het duo-legaat kan fiscaal bijzonder interessant zijn als je als erflater iets wil nalaten aan iemand die hoge successierechten moet betalen. Bij een duolegaat laat de erflater een deel van zijn bezittingen na aan een goed doel en een ander deel aan zijn erfgenamen.

Het wetboek van Successierechten bepaalt dat men een persoon als erfgenaam kan aanstellen, zonder dat deze successierechten dient te betalen, op voorwaarde dat een ander persoon of vereniging de successierechten voor zijn rekening neemt.

Hoe werkt de techniek van het duo-legaat?

Erfenisrechten zijn progressief opgebouwd: hoe groter het nagelaten vermogen, hoe hoger het tarief. Daarnaast speelt ook de verwantschap tussen de overledene en de erfgenaam een rol. Directe erfgenamen, zoals echtgenoten of kinderen, betalen minder erfenisrechten dan bijvoorbeeld broers en zussen. Verre familie of erfgenamen die geen familieband hebben met de overledene betalen het meest. Een neef of nichtje, een vriend of vriendinn moet dus een flink deel van de erfenis afstaan aan de belastingen. Tenzij je een deel van je vermogen overmaakt aan een goed doel en die verplicht wordt om de successierechten van jouw nichtje of vriendin te betalen. Dat is de essentie van het duo-legaat.

Een voorbeeld

Gerda woont in Brussel, ze heeft geen kinderen en wil 550.000 euro nalaten aan haar neef. Na het betalen van de successierechten zal de neef 200.000 euro overhouden.

Als Gerda echter kiest voor een duolegaat kan zij 275.000 euro nalaten aan haar neef en 275.000 euro aan een goed doel. Het goede doel betaalt alle successierechten: zowel die van de neef ( = gewoon tarief ) als van het goede doel ( = verlaagd tarief). De neef ontvangt de volle 275.000 euro en het goede doel houdt uiteindelijk 83.125 euro over.

Is het duo-legaat ook voordelig voor erfenissen aan dichte familieleden?

Je moet altijd nauwkeurig de rekening maken, maar de techniek levert ook broers en zussen een voordeel op. Voor erfgenamen in rechte lijn is het duo-legaat nuttig als de erfenis meer dan 250.000 euro bedraagt.

Verschillende successietarieven

Het goede doel geniet van een bijzonder gunstig en vlak successietarief. Dit tarief varieert naargelang het Gewest waar uw nalatenschap openvalt. Nalatenschap valt open in:

Het Vlaams Gewest

  • 8,5% successietarief

Het Waals Gewest 

  • 7% successietarief

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

  • organisaties die een fiscaal attest voor de inkomstenbelasting kunnen afleveren: 12,5%.
  • organisaties die geen dergelijk fiscaal attest kunnen afleveren: 25%.