Naar overzicht

Erfenissen steeds belangrijker voor goede doelen

Een goed doel opnemen in het testament raakt steeds meer ingeburgerd.
Bijna een derde van de Belgen die goede doelen steunen, overweegt om ook via zijn of haar testament te
schenken. Slechts een kleine minderheid heeft dit ook al vastgelegd.
“De grootste groeikans voor goede doelen ligt bij het activeren van twijfelaars en intentievolle donateurs”, vertelt Ann-Sophie Bouckaert die aan HOGENT onderzoek doet naar het geefgedrag van de Belg.

Ann-Sophie Bouckaert, HOGENT

Een testament opmaken; het is een manier om bewust na te denken over wat je belangrijk vindt en wat je wilt nalaten en aan wie. Vandaag, op de Internationale Dag van het Testament, staat daarom niet alleen de erfenis voor familie centraal, maar ook voor het goede doel.
Uit een recente Europese studie, waar ook testament.be aan heeft meegewerkt, blijkt dat charitatieve legaten (waarbij je een goed doel in je testament opneemt, red.) overal groeien. De voorbije tien jaar nam het belang van legaten als inkomstenbron voor goede doelen in België met ongeveer 20 procent toe. En deze stijgende lijn zou
aangehouden worden. Voor ons land wordt de komende vijf tot tien jaar opnieuw 20 tot 50 procent groei verwacht.

MEER OPENHEID IN MINDSET

HOGENT deed onlangs een studie naar het geefgedrag van de Belgen, waarbij ook testamentaire giften aan bod kwamen. Daaruit blijkt dat maar liefst 32 procent van de mensen die al aan een goed doel schonk, ook openstaat om dit bij de erfenis te doen. “Het zijn vooral mensen die geen kinderen hebben, behoren tot jongere of middelbare generaties, hoogopgeleid zijn, niet samenwonen met een partner, een midden tot hoger inkomen hebben en in een stedelijke context leven die meer geneigd zijn om een legaat na te laten. Tegelijk zien we dat openheid niet automatisch leidt tot concrete actie. Vooral jongere generaties en kinderloze respondenten tonen veel interesse en potentieel, maar hebben hun keuze vaak nog niet formeel vastgelegd. Toch is het een hoopvolle
verschuiving dat ook de jongere generatie hier mee bezig is, want zij zijn de donateurs van de toekomst”, vertelt onderzoeker Ann-Sophie Bouckaert van HOGENT.
Volgens haar is de grootste verandering de verschuiving van de mindset. “Die evolueert langzaam richting meer openheid en minder weerstand. Het is belangrijk om hierop in te spelen”, gaat ze verder. Ze raadt goede doelen dan ook aan om actief in te zetten op het activeren en helpen van mensen die testamentair willen schenken.

“De intentie is er, maar dat leidt niet automatisch tot concrete actie”
Ann-Sophie Bouckaert, HOGENT

ONMISBAAR VOOR WERKING

Vooral goede doelen die werken rond milieu, dieren, natuur en internationale solidariteit kunnen rekenen op giften, al dan niet uit legaten. Zo haalt Hachiko vzw, die assistentiehonden opleidt voor personen met een motorische beperking, epilepsie en kinderen met autisme, ongeveer 70 procent van haar inkomsten uit nalatenschappen.
“Concreet gaat dit jaarlijks om een 700.000 euro, afkomstig uit een achttal legaten”, vertelt Sandra Demeester, directrice van Hachiko. “Heel onze werkingskost is afhankelijk van fundraising en vooral van legaten. Het is voor ons belangrijk dat die inkomsten stabiel blijven en liefst groeien. Omdat Hachiko de pups twee jaar opleidt, vervolgens matcht met de juiste persoon en dan gemiddeld nog acht jaar zorgt voor coaching bij de clienten, is een zekerheid op een termijn van zo’n tien jaar noodzakelijk.” Momenteel staan 120 assistentiehonden in Vlaanderen dagelijks klaar om hun baasjes te helpen. “Uiteraard zouden we graag nog groeien om ook mensen die op de wachtlijst staan hulp te kunnen bieden. Een assistentiehond is levensveranderend voor onze cliënten. Het is een kwispelende persoonlijke assistent die 24/7 aanwezig is”, legt Sandra uit.

“Ongeveer 70 procent van onze inkomsten komt uit nalatenschappen”
Sandra Demeester, Hachiko vzw

Sandra Demeester samen met Zhao, een van de assistentiehonden die Hachiko opgeleid heeft. 

“Heel onze werkingskost is afhankelijk van fundraising en vooral van legaten.” 

(foto Hachiko vzw)

Vooral het aaibare van het verhaal en het feit dat mensen concreet geholpen worden, doet volgens haar besluiten om te schenken aan Hachiko. “We zien dat mensen vaak vanuit een heel grote liefde voor honden kiezen voor onze organisatie of dat mensen binnen hun eigen omgeving al geconfronteerd werden met zorgbehoevende mensen. De motivatie komt vaak uit een persoonlijk verhaal, vanuit hond of mens. Wanneer mensen bij ons komen om hierover te spreken, hoor ik vaak bijzondere levensverhalen. De rode draad is dat mensen ook na hun leven iets willen betekenen”, gaat ze verder.
Of zo’n gesprekken voeren niet moeilijk is? “We moeten het gesprek durven voeren. Dat is ook het mooie aan ons lidmaatschap bij testament.be. Zij hebben het onderwerp bespreekbaar gemaakt en ik merk steeds meer dat mensen bezig zijn met wat ze met hun kapitaal willen doen na hun overlijden.”

Zo neem je een goed doel op in je testament

• Informeer je over de toepasselijke regelgeving. Dit kan o.a. via de gratis juridische gids van testament.be of via je notaris.
• Kies aan welk(e) goed(e) doel(en) je wil nalaten.
• Bepaal wat je wil nalaten (onroerend of roerend vermogen, geld, kostbare voorwerpen, levensverzekering…).
• Vermeld de goede doelen met naam, adres, ondernemingsnummer en kwalificatie als rechtspersoon in je testament.
• Voorzie in je testament opties die ervoor zorgen dat het uitvoerbaar blijft, ook als er iets verandert bij jou of bij het goede doel.
• Laat je testament registreren via de notaris.
• Evalueer om de vijf jaar of je testament nog klopt volgens je wensen en geldende regelgeving.

Door Mieke Vercruijsse voor De Zondag. 

Download het volledige artikel, verschenen in het weekblad De Zondag op 13.09.2026